Kale Grubu CIO’su Murat Erez
“Yapay zeka benim uzun zamandır hem akademik hem de profesyonel olarak odağımda olan bir alan. Üniversite yıllarımda Neural Network (Yapay Sinir Ağları) üzerine çalışmıştım. İş hayatında ise yaklaşık 15 yıl önce makine öğrenmesi ve tahminleme modellerimizi hayata geçirmeye başlamıstık. Bu yolculuğun ilk beş yılında insan kaynağı ve veri yönetimi gibi faktörleri bizzat deneyimleyerek öğrendik.
Ardından kurum içi yetkinliklerimizi en üst seviyeye çıkarmak amacıyla Sabancı Üniversitesi işbirliği ile bir yıllık, adeta “AI Mini-MBA” niteliği taşıyan özel bir eğitim programı kurguladık. Son 3-5 yılda bu programdan mezun olan çalışma arkadaşlarımızın yetkinlikleri ve teknolojideki sıçramayla birlikte yapay zeka çalışmalarımızda çok ciddi bir ivme yakaladık.
Bugün Kale Grubu AI ekibimizin backlog’unda yaklaşık 250 proje bulunuyor. Chatbot’lardan İK asistanlarına, kurumsal bilgi tabanlarından (knowledge base) akıllı tekliflendirme ve tahminleme sistemlerine kadar geniş bir yelpazede çözümler geliştiriyoruz. Bu projelerin bir kısmı canlıda yüksek verimle çalışırken, bir kısmı ise devreye alınmayı bekliyor.
İlk dönemlerde ROI hesabından ziyade, ‘İlk biz yapalım’ motivasyonuyla yaklaştığımız projeler olmuştu. Ancak son beş yıldır yalnızca yapay zekada değil, grubun tüm dijital projelerinde net KPI’larla desteklenen, düzenli izlenen ve ölçülebilir değer önerisi bulunan işleri önceliklendiriyoruz.
Kale Grubu bünyesinde Yapı Grubu ile Savunma ve Havacılık Grubu’nun güvenlik ve operasyonel gereksinimleri birbirinden oldukça farklı. Yapı grubunda bulut mimarilerini son derece esnek ve yoğun biçimde kullanabiliyoruz. Microsoft Azure üzerinden ihtiyaç duyulan Büyük Dil Modellerine (LLM) erişiyor; kendi geliştirdiğimiz AI Proxy mimarisi sayesinde sorguları istenen modellere dinamik olarak yönlendiriyoruz.
Savunma ve havacılık tarafında ise milli projeler, tesis güvenliği ve askeri standartlar nedeniyle oldukça sıkı regülasyonlara tabiyiz. Roket motorları, uçak motor ve yapısal parçaları gibi kritik alanlarda çalışan mühendislerimizin termal analizler ve akışkanlar mekaniği hesaplamaları gibi isleri AI araçlariı ile yapma talebi hızla artıyor. Ancak işlenmesi gereken veri, milli bir projenin kritik stratejik parçası olabiliyor.
Bu doğrultuda ikili bir altyapı stratejisi izliyoruz. Kritik ve gizli verileri aynı AI Proxy yapısı üzerinden tamamen kurum içi (On-Premise) GPU kaynaklarımıza yönlendirirken, dışarıya açılabilir verileri ise güvenli bir yapıda Azure üzerindeki As-a-Service GPU kaynaklar üzerinde işliyoruz.
Veri güvenliği, risk yönetimi ve ölçeklenebilirlik şu anki en öncelikli gündem maddelerimiz. Data Governance (Veri Yönetişimi) konusunda geçmişten gelen güçlü bir birikimimiz var. Ancak yapay zekanın hayatımıza girmesiyle birlikte mevcut çerçevenin şekil değiştirdiğini gördük.
Ben bu durumu bir bardak örneğiyle açıklıyorum: Data Governance bir bardaktır ve veriyi, yani suyu içinde güvenle tutar. Yapay zeka ise o bardağı sallamaya başlar; dolayısıyla eskiden içeride tutabildiğiniz veri taşma ve dışarı çıkma riskiyle karşı karşıya kalır.
Bu riski yönetmek adına, Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası’nı (EU AI Act) referans alarak kendi AI Governance (Yapay Zeka Yönetişimi) çerçevemizi ve kurumsal ilkelerimizi oluşturduk.
Teknolojik altyapı kadar işin kültürel dönüşüm ve farkındalık boyutu da kritik. Özellikle yapay zekanın içine doğan genç mühendislerimiz, bu araçlar olmadan bir çalışma düzeni düşünemiyor. "Bu veri dışarı çıkamaz" kısıtlaması getirdiğimizde bunun gerekçesini doğal olarak sorgulayabiliyorlar. Bu noktada sürekli eğitimler, rehber dokümanlar ve görsel infografiklerle kritik veri farkındalığını artırmaya odaklanıyoruz.
Mevcuttaki en büyük zorluklarımızdan biri de çalışanların kişisel kullanım amacıyla şirkete sokmak istediği yetkisiz AI araçları (Shadow AI). Kurum içerisinde kişisel kullanımlar dahil 200’den fazla farklı AI aracının kullanıldığını tespit ettik. İçerik ve video üretiminden sosyal medyaya, mühendislik testlerinden veri analizine kadar uzanan geniş bir yelpazede bu araçlara talep var.
Dolayısıyla Kale Grubu’ndaki AI dönüşüm yolculuğumuzda en az teknoloji yatırımı kadar; verinin sınırlarını doğru belirlemek, kullanıcı bilincini yükseltmek ve gerektiğinde kontrolsüz erişimleri sınırlandırmak ana gündemimizi oluşturuyor.”