Dijital oyunlar ve sosyal medya üzerindeki tartışmaları değerlendiren DİA Yazılım Genel Müdürü Suha Onay, çocukların teknolojiyle sağlıklı ilişki kurabilmesi için aile, eğitim ve dijital okuryazarlığın kritik rol oynadığını söyledi. Onay, özellikle çocukların korunması adına atılan adımların önemli olduğunu ancak dijital dünyanın geleceğinin yalnızca yasaklayıcı yaklaşımlarla şekillendirilemeyeceğini vurguladı.
Yeni düzenlemelerle birlikte dijital platformların çok daha yüksek sorumluluk üstlenmeye başladığını belirten Onay, özellikle zararlı içeriklerin kaldırılması, veri güvenliği ve kamu otoriteleriyle iş birliği gibi başlıklarda platformların doğrudan sorumluluk taşıyan aktörlere dönüştüğünü ifade etti. Onay, “Önümüzdeki dönemde daha hızlı içerik denetimleri, daha sık hesap kapatma süreçleri ve algoritmik kontrol mekanizmalarının güçlenmesi gibi sonuçlar görebiliriz. Ancak burada asıl kritik konu güvenlik ile özgürlük arasındaki hassas dengeyi koruyabilmek olacak. Dijital ekosistemin sürdürülebilirliği için kullanıcı güvenliğini sağlayan ama ifade özgürlüğünü de zedelemeyen şeffaf bir modele ihtiyaç var” dedi.
Kimlik doğrulama sisteminin etkisi
Çocukların dijital dünyada korunmasına yönelik yaş doğrulama sistemlerinin önemli bir adım olduğunu söyleyen Suha Onay, mevcut sistemlerin teknik olarak kolay aşılabildiğine dikkat çekerek, “VPN kullanımı, farklı kimlik bilgileriyle hesap açılması veya ebeveyn hesaplarının kullanılması gibi yöntemler, yaş sınırlamalarını etkisiz hale getirebilir. Bugün çocuklar sosyal medya algoritmalarının en kırılgan hedef kitlesi haline gelmiş durumda. Ancak yalnızca teknik önlemler yeterli değil. Dijital okuryazarlık eğitimi, aile bilinci ve çocukların teknolojiyle sağlıklı ilişki kurmasını sağlayacak eğitim modelleri de sürecin ayrılmaz parçası olmalı.” şeklinde konuştu.
Sosyal medyaya kimlik doğrulamasıyla giriş modelinin sahte hesaplar, dolandırıcılık ve dezenformasyonla mücadelede önemli avantajlar sağlayabileceğini belirten Suha Onay, bu yaklaşımın aynı zamanda ciddi riskler de taşıdığına dikkat çekerek, “Gerçek kullanıcı doğrulaması dijital ortamda hesap verebilirliği artırabilir. Ancak tüm dijital kimliklerin merkezi sistemlerle eşleştirilmesi; mahremiyet, veri güvenliği ve ifade özgürlüğü açısından çok ciddi tartışmaları beraberinde getirir. Böyle bir model uygulanacaksa güçlü veri koruma mekanizmaları ve bağımsız denetim süreçleri sistemin temel parçası olmalı” ifadelerini kullandı.
“Avrupa’daki açıklar birer uyarı”
Avrupa’da geliştirilen yaş doğrulama sistemlerinde ortaya çıkan güvenlik açıklarının dikkatle incelenmesi gerektiğini belirten Onay, yaş doğrulama amacıyla toplanan verilerin yanlış yönetilmesi halinde ciddi mahremiyet sorunları doğabileceğini söyleyerek, “Burada önemli olan kullanıcıdan minimum veri toplayan, merkezi olmayan ve doğrulama bilgisini anonim şekilde işleyebilen teknolojilere yönelmek. Aksi halde güvenlik sağlanmak istenirken yeni güvenlik problemleri ortaya çıkabilir” dedi.
Şiddet içeren dijital oyunların çocuklar üzerindeki etkisine ilişkin tartışmaları da değerlendiren Onay, oyunların çoğu zaman olduğundan fazla suçlandığını ifade etti.
Çocukların davranış gelişiminde aile yapısı, eğitim sistemi, sosyal çevre ve psikolojik durum gibi çok daha belirleyici unsurlar bulunduğunu vurgulayan Onay, dijital oyun sektörünün artık yalnızca eğlence alanı olmadığını söyleyerek, “Dijital oyunlar bugün strateji geliştirme, takım çalışması, refleks yönetimi ve problem çözme gibi alanlarda önemli katkılar sunuyor. Türk oyun geliştirme sektörü de son yıllarda global ölçekte dikkat çeken başarılara imza atıyor. Bu nedenle yalnızca yasaklayıcı yaklaşımlar doğru sonuç vermez” şeklinde konuştu.
