Modern ulaşım altyapılarında teknoloji, sadece bir destek birimi değil, operasyonun kalbi konumunda yer alıyor. Kuzey Ege Otoyolu, sunduğu konforlu ve güvenli yolculuk deneyimini; yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemlerinden, gelişmiş ağ altyapılarına kadar uzanan geniş bir teknolojik ekosistemle destekliyor. IT ve OT sistemlerinin entegrasyonundan OGİT (Otoyol Güzergâh İzleme Teknolojisi) gibi inovatif projelere kadar pek çok başlığı Kuzey Ege Otoyolu Kıdemli Bilişim Teknolojileri Müdürü Çağatay Sözer ile konuştuk.
- Kuzey Ege Otoyolu olarak iş süreçleriniz hakkında bilgi verebilir misiniz?
Kuzey Ege Otoyolu’nda IT birimi olarak temel hedefimiz, tüm akıllı ulaşım teknolojilerinin kesintisiz çalışmasını sağlamak ve kullanıcıların güvenli, hızlı ve konforlu bir şekilde seyahat edebilmesine katkıda bulunmaktır. Bu kapsamda; Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS), Ücret Toplama Sistemleri (ÜTS), network altyapısı, veri merkezleri, sunucu yapıları, kamera ve sensör ağları gibi kritik bileşenlerin 7/24 izlenmesi, yönetilmesi ve sürekliliği bizim sorumluluğumuzda.
Operasyonlarımız, sahadaki ekipler ile merkezdeki kontrol odasının gerçek zamanlı veri paylaşımı üzerine kurulu. Yol durumu, trafik akışı, meteorolojik veriler, olay algılama sistemleri, güzergâh izleme verileri ve bakım-onarım ihtiyaçlarının tespitine yönelik tüm teknolojik süreçler IT altyapımız tarafından destekleniyor. Bu sayede hem operasyonel verimliliği hem de yol güvenliğini en üst seviyede tutuyoruz.
- Firmanızın teknolojiye bakış açısı nedir? Bu doğrultuda hangi projeleri hayata geçirdiniz. Hedefinizde ne tür projeler var?
Teknoloji bizim için operasyonun doğal bir parçası. Kararlarımızı veriyle desteklemeyi ve süreçlerimizi olabildiğince otomatikleştirmeyi hedefliyoruz. Bu kapsamda Akıllı Ulaşım Sistemlerinin modernizasyonu, kamera analitiği iyileştirmeleri ve sahadan anlık veri toplamamızı sağlayan uygulamalar üzerinde çalışıyoruz. OGİT projemiz de bunların en somut örneklerinden biri.
- IT ve OT sistemlerinin entegrasyonu ve güvenliği konusunda nasıl bir strateji izliyorsunuz?
IT ve OT tarafını bir bütün olarak ele alıyoruz. Ağ segmentasyonu, kimlik doğrulama, gerçek zamanlı izleme ve yedeklilik bizim temel prensiplerimiz. Otoyol operasyonlarında kesinti kabul edilemeyeceği için hem güvenliği hem sürekliliği aynı anda sağlayan bir yapı kurmaya odaklanıyoruz.
- Yapay zekâ uygulamalarını altyapınıza ve süreçlerinize nasıl entegre ediyorsunuz?
Yapay zekâyı özellikle görüntü işleme ve olay algılama tarafında aktif kullanıyoruz. Trafik yoğunluğu, kaza tespiti, duran araç gibi durumların anlık olarak belirlenmesi ve OGİT ile yol durumunun otomatik analiz edilmesi bize hem hız hem doğruluk kazandırıyor. Yeni teknolojileri sahada uygulanabilir hale getirmeye çalışıyoruz.
- OGİT Projesi’ni biraz açabilir miyiz?
OGİT projesini, otoyol işletmeciliğinde bakım ve kontrol süreçlerini daha sistematik, ölçülebilir ve veriye dayalı hale getirmek amacıyla hayata geçirdik. Proje kapsamında görevli araçlar üzerine yerleştirdiğimiz yüksek çözünürlüklü kameralar sayesinde yol çizgileri, oto korkulukları ve asfalt yüzeyi hareket halindeyken sürekli olarak görüntüleniyor. Toplanan bu veriler, GPS koordinatları ve zaman bilgisiyle birlikte merkezi sistemlere aktarılıyor ve görüntüler yapay zekâ destekli analizler ile ön değerlendirmeden geçirilerek potansiyel bozulmalar otomatik olarak işaretleniyor. Böylece otoyolun fiziksel durumu, sahaya bağımlı manuel kontroller yerine sürekli ve standart bir izleme modeliyle takip edilebiliyor.
Bu yapı, bakım-onarım faaliyetlerini reaktif bir yaklaşımdan çıkararak proaktif bir yönetim anlayışına dönüştürdü. Yapay zekâ algoritmaları sayesinde bozulma eğilimleri erken aşamada tespit edilebiliyor, sorunlu noktalar coğrafi olarak net bir şekilde tanımlanıyor ve saha ekipleri doğrudan doğru koordinatlara yönlendiriliyor. OGİT ile hem operasyonel verimlilik hem de yol güvenliği önemli ölçüde artırılırken, büyük veri ve yapay zekâ temelli karar alma yaklaşımı otoyol işletmeciliğinin sürdürülebilir ve akıllı bir yapıya evrilmesini sağlıyor.
- Ar-Ge ve inovasyon yaklaşımlarınız hakkında bilgi verebilir misiniz?
Bizim için inovasyon, sahadaki gerçek ihtiyaçlara çözüm üretmek demek. Veriyi daha anlamlı hale getiren, bakım süreçlerini hızlandıran, güvenliği artıran her çalışmayı Ar-Ge’nin bir parçası olarak görüyoruz. OGİT de bu yaklaşımın en net çıktılarından biri.
- Dijital dönüşüm sürecinde insan kaynağınızı nasıl geliştiriyorsunuz?
Ekip bizim için en değerli güç. Düzenli teknik eğitimler, sertifikasyonlar, saha–ofis arasında çapraz çalışmalar ve yeni teknolojilere adaptasyon programlarıyla ekibimizi sürekli güncel tutuyoruz. Teknoloji hızlı değişiyor ama bunu yöneten insanların gelişimi çok daha önemli.
