“Veri kalitesi belirleyici oluyor”

4 dakika okuma süresi.
9

Umut Yıldız – Tchibo Türkiye ve Ortadoğu, Afrika Bölgelerinden Sorumlu BT Başkanı

“Yapay zekâ bugün gündemimizin ayrılmaz bir parçası. Ancak popülerliğinin ötesine geçerek asıl odağın, yapay zekâ ile ölçülebilir ve sürdürülebilir iş değeri yaratmak olması gerektiğine inanıyorum. İki-üç yıl önce “Yapay zekâ ile bir proje yapalım” yaklaşımı daha ön plandayken, bugün kurumlar daha doğru bir soruyu sormaya başladı: “Yapay zekâ ile hangi iş problemimizi çözebiliriz?”

Perakende sektöründe faaliyet gösteren Tchibo açısından yapay zekânın kullanım alanı oldukça geniş. Talep tahminleme, stok optimizasyonu, kişiselleştirilmiş müşteri deneyimi, fiyatlama ve yazılım geliştirme bunlardan yalnızca birkaçı. Ancak bu projelerin başarısını belirleyen temel unsurlardan birinin teknoloji kadar veri kalitesi olduğunu düşünüyorum.

Verinin standart olmadığı, farklı kaynaklardan gelen verilerin birbiriyle tutarlı olmadığı bir ortamda en gelişmiş yapay zekâ modellerini kullanmak dahi beklenen sonucu vermeyebilir. Bu nedenle veri kalitesi, veri standardizasyonu ve veri yönetişimi, yapay zekâ yatırımlarının temel yapı taşları arasında yer alıyor.

Generative AI konusunda hem global organizasyonumuzla hem de Türkiye'de çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Yazılım geliştirme, dokümantasyon ve bilgi güvenliği gibi alanların yanı sıra, özellikle Tchibo.com.tr’de ürün görselleri ve açıklamalarının oluşturulması, müşteri yorumlarının analiz edilmesi ve müşteriye doğrudan dokunan süreçlerin geliştirilmesi gibi alanlarda yapay zekâdan yararlanıyoruz.

Önümüzdeki dönemde ise yapay zekâ gündeminin Responsible AI ekseninde daha fazla şekilleneceğini düşünüyorum. Güvenilir, güvenli, ölçülebilir sonuçlar üreten ve somut iş değeri yaratan yapay zekâ uygulamalarını ölçeklemek gerekiyor. Bunun için teknik yetkinliklerin yanı sıra, organizasyonun yapay zekâya olan güvenini artırmak ve doğru kullanım kültürünü oluşturmak da kritik önem taşıyor.

Bulut tarafında ise “Cloud First mü, on-premise mi?” tartışmasının artık tek başına anlamlı olmadığını düşünüyorum. Her kurumun iş modeli, veri yapısı, regülasyonları ve teknoloji ekosistemi farklı. Dolayısıyla burada herkes için geçerli tek bir doğru bulunmuyor.

Uluslararası bir organizasyonun parçası olarak, global mimari ve güvenlik standartlarını, yönetim politikalarını ve yerel regülasyonları birlikte değerlendirerek karar alıyoruz. Biz de bu doğrultuda hibrit bir yapı ile ilerliyoruz.

Veriyi de tek bir kategori olarak ele almıyoruz. Finansal veriler, müşteri verileri ve operasyonel açıdan kritik verilerin farklı güvenlik, erişilebilirlik ve regülasyon gereksinimleri bulunuyor. Dolayısıyla hangi verinin, hangi iş yükünün ve hangi uygulamanın hangi ortamda konumlandırılacağına ihtiyaç bazında karar vermek gerekiyor.

Bu nedenle hibrit mimarilerin önümüzdeki dönemde de önemini koruyacağını düşünüyorum. Geleceğin yalnızca public veya private cloud'dan ibaret olmayacağı; hibrit, API tabanlı, taşınabilir ve mümkün olduğunca düşük vendor bağımlılığı sağlayan mimariler üzerine kurulacağı kanaatindeyim.

Siber güvenlik tarafında da benzer bir dönüşüm yaşanıyor. Geçmişte ağırlıklı olarak “Saldırıları nasıl engelleriz?” sorusuna odaklanırken, bugün bunun yanında çok daha kritik bir soruyu gündemimize alıyoruz: “Bir saldırı gerçekleştiğinde operasyonlarımızı ne kadar hızlı ve güvenli şekilde yeniden ayağa kaldırabiliriz?”

Bu nedenle siber güvenlik yaklaşımının yanında cyber resilience – siber dayanıklılık kavramının da giderek daha fazla önem kazandığını düşünüyorum.

Özellikle perakende sektöründe teknoloji, mağaza operasyonlarından e-ticarete, ödeme sistemlerinden tedarik zincirine kadar işin merkezinde yer alıyor. Dolayısıyla kritik sistemlerde yaşanabilecek bir kesinti yalnızca IT operasyonunu değil, doğrudan müşteri deneyimini ve iş sürekliliğini etkileyebiliyor.

Bu kapsamda güvenlik farkındalığının ve çalışan eğitimlerinin artırılması, sürekli zafiyet yönetimi, güçlü backup mimarileri ve felaket kurtarma sistemleri stratejimizin önemli parçaları.

Felaket kurtarma sistemlerimizi düzenli olarak test ediyor, immutable backup yapılarından yararlanıyor ve farklı kriz ve felaket senaryolarını düzenli olarak çalışıyoruz. Bunun yanında iş sürekliliği planlarımızı Almanya'daki global organizasyonumuzla birlikte sürekli gözden geçirerek ve geliştirerek dayanıklılığımızı artırmaya çalışıyoruz.