İhlas Holding CIO'su Cüneyt Deliktaş
İhlas Holding CIO'su Cüneyt Deliktaş, yapay zekâya "teknoloji için teknoloji" değil; ölçülebilir iş değeri penceresinden baktıklarını vurguluyor. Deliktaş'a göre kazanan strateji; veri hassasiyetine göre katmanlanmış hibrit bir altyapı kurmak, riskleri yönetişimle kontrol altına almak ve kararın son sözünü insanda bırakmak.
Dönüştürmek değil, dönüşmek
"Bünyemizdeki şirketlerin dijital olgunluk seviyeleri birbirinden farklı. Bu nedenle gerek teknoloji yönetiminde gerekse dijital dönüşüm programında tek tip yol haritası kullanmıyoruz, her şirketin bulunduğu noktadan başlıyoruz. Olgunluğu daha ileride olan şirketlerimizde yapay zekâ projelerini hayata geçirirken, daha erken fazlardaki şirketlerimizde önce veri altyapısını sağlamlaştırmayı hedefliyoruz.
Bize göre dönüşüm, bir birimi dışarıdan 'dönüştürmek' değil; o birimin kendisinin 'dönüşmesi'dir. İş birimi fikri sahiplenmez ve faydayı kendi gözüyle görmezse, en iyi teknolojinin dahi rafta kalacağını biliyoruz. Yapay zekâyı bu anlayışla, dönüşümün katalizörü ve çarpanı olarak konumlandırıyor; yapay zekâ için yapay zekâ yapmıyoruz."
Medyadan sağlığa, sahada yapay zekâ
"En olgun kullanım alanlarımız medya tarafında. Kendi GPU farm'ımız üzerinde çalışan canlı yayın takip ve transkript sistemiyle yayınları anlık izliyor, kesme ve arama işlemlerini yapay zekâ ile gerçekleştiriyoruz. Dijital arşivimizde de bu teknolojilerden yararlanıyoruz ve editörlerimiz bu ürünleri günlük işlerinde aktif olarak kullanıyor.
Müşteri tarafındaki en önemli projemiz Yapay Zekâ Destekli Müşteri Deneyimi Merkezi. Burada hedefimiz; bekleme sürelerini kısaltmak, mesai sonrası gelen çağrıları karşılamak, kaçırılan çağrıları en aza indirmek ve müşteri memnuniyetini ölçmek için geri dönüş aramalarını otomatikleştirmek. Projeyi grup şirketimizin birinde hayata geçirdikten sonra; diğer şirketlerimizde yaygınlaştıracağız. Hastanemizde radyoloji alanında görüntü işleme, inşaat ve gayrimenkul şirketimizde ise iş sağlığı ve güvenliği alanında yapay zekâ çalışmalarımız sürüyor."
Altyapı: Sorun sadece pahalı GPU değil
"Yapay zekâ altyapısının maliyeti yalnızca GPU'nun fiyatından ibaret değil; veri merkezi işletimi, enerji, soğutma, uzman kadro ve hızla değişen teknoloji mimarisi birlikte düşünülmeli. IDC’ye göre küresel yapay zekâ altyapı harcamaları 2024'teki 153 milyar dolardan 2025'te 318 milyar dolara çıkarak iki katını aştı. YZ altyapısını finanse etmek büyük teknoloji şirketleri için bile zor. Kaldı ki konu sadece para da değil. Performans, bellek, ağ ve enerji verimliliğinde her yıl yeni bir nesil geliyor. Bugün aldığınız GPU yarın da çalışır; ama yeni nesil aynı işi daha hızlı, daha az enerjiyle ve daha düşük birim maliyetle yapıyorsa eskime fiziksel değil, ekonomiktir. Teknoloji henüz satüre olmamışken sürekli donanım yatırımı yapmak her durumda anlamlı değil."
Hız kazandıran model: GPU-as-a-Service
"GPU-as-a-Service'in pazara çıkış hızına katkısı son derece açık. Aylar sürebilecek tedarik ve kurulum süreci ortadan kalkıyor. Büyük sermaye yatırımı yerine; kullandıkça öde modeliyle, henüz değer üretmemiş bir projeye milyonlarca dolar bağlamadan deneme yapabiliyorsunuz. Hangi iş yükü için hangi GPU'nun doğru olduğu konusunda hizmet sağlayıcının tecrübesinden yararlanıyor, talep arttığında kapasiteyi hızla ölçekleyebiliyor ve donanım yenileme yükünü kendi bilançonuza almadan güncel mimarilere erişebiliyorsunuz. Ama bu modelin de bir bedeli var. Uzun vadeli ve sürekli yüksek kullanımda maliyet artabilir ve ayrıca veri güvenliği sorusu kaçınılmaz olarak masaya gelir.
Aslında tek bir doğru yok; doğru durumsal. Bu yüzden bizim için aklımıza yatan çözüm hibrit bir yapı: Kritik/veri hassasiyeti yüksek işler için kendi GPU farm'ımız gibi özel altyapı, genel üretkenlik ve deneme çalışmaları için bulut/API, tekrarlanan dar görevler için küçük modeller, kurumsal bilgiye erişim için RAG mimarisi. Burada teknoloji kadar kültür de önemli. 'Verim bende dursun' refleksi ile bulutun sağladığı esnekliği dengelemek, bizim için bir zihniyet dönüşümü misyonu."
Karar Güvenliği: Son söz insanda olmalı
"Yapay zekâyı iş süreçlerine dahil ederken üç risk alanını birlikte yönetmek zorundayız: Güvenlik, egemenlik ve uyum. Bu risklerin içinde sanırım en az konuşulanı ama en tehlikelisi 'karar güvenliği'. İnsanları, müşterileri ve finansal sonuçları etkileyen süreçlerde son söz ve sorumluluk kesinlikle insanda olmalı."