Divan BT ve Dijital Dönüşüm Direktörü Turgut Kıroğlular
“Divan çatısı altında üretim, perakende, restoran, otel ve ziyafet merkezi gibi farklı iş modellerini birlikte yürütüyoruz. Bu alanların operasyon dinamikleri birbirinden oldukça farklı ve sürekli değişiyor. Dolayısıyla veri ve yapay zekâdan değer üretebileceğimiz çok sayıda fırsat bulunuyor. Ancak sürdürülebilir değer yaratabilmek için öncelikle kararları, süreçleri ve veri temelini doğru kurmamız gerektiğini düşünüyoruz.
Bugün fatura işleme gibi süreçlerde yapay zekâ destekli çalışmalarımız bulunuyor. Veri ve ileri analitiğin en yoğun kullanılabildiği alanlardan biri de otel fiyatlandırması. Otel fiyatları gün içinde dahi değişebiliyor. Belirli bir rekabet setini sürekli izlerken doluluk, pazar koşulları, dünyadaki gelişmeler ve beklenmedik olaylar gibi çok sayıda değişkeni birlikte değerlendirmeniz gerekiyor. Buradaki mesele yalnızca fiyatı değiştirmek değil; gelir, kârlılık ve doluluk arasındaki dengeyi doğru yönetebilmek. Kurumsal ölçekte üretim ortamına alınmış ayrı bir LLM yatırımımız henüz bulunmuyor; ancak farklı alanlarda deneysel çalışmalar yürütüyoruz.
Biz yapay zekâ konusuna ‘Yapay zekâyı nerede kullanabiliriz?’ sorusuyla başlamıyoruz. Önce iş ihtiyacına ve yaratılacak değere bakıyoruz. Yapay zekânın değer katabileceği iki ana alan görüyoruz: süreçlerin daha verimli hâle getirilmesi ve bizim açımızdan daha stratejik olan, rekabet avantajı sağlayabilecek iş kararlarının geliştirilmesi.
ERP dönüşümümüzün hazırlık aşamasında da bu yaklaşımla ilerledik. Önce ‘Hangi iş kararlarını daha hızlı, tutarlı veya etkili vermeliyiz? Bu kararlarla hangi değeri yaratmak istiyoruz? Kararları desteklemek için hangi kanıtlara ve verilere ihtiyacımız var? Yapay zekâ bu zincirin neresinde anlamlı bir rol oynayabilir?’ sorularını sorduk.
Konuya bu şekilde yaklaştığınızda sahiplik de daha belirgin hâle geliyor. Yapay zekânın hâlâ birçok kurumda öncelikle bir BT konusu olarak ele alındığını görüyoruz. Oysa kararın ve yaratılacak değerin sahibi iş birimiyse, yapay zekâ çözümünün sahipliği de yalnızca BT’de kalmamalı. BT’nin görevi ise bu çözümlerin güvenli, entegre, ölçeklenebilir ve sürdürülebilir biçimde hayata geçirilmesini sağlamak.
Veri yönetişimini de bu yaklaşımın ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz. Hangi kararların nasıl verildiğini, bu kararların hangi verilere dayandığını, verinin kim tarafından üretildiğini ve kalitesinden kimin sorumlu olduğunu ortaya koymadan yapay zekâdan kalıcı değer üretmek kolay değil. Bu nedenle karar, değer, veri ve yapay zekâ arasında izlenebilir bir zincir kurmaya çalışıyoruz.
Bu çalışmalar sonucunda elimizde farklı iş alanlarından gelen geniş bir fırsat portföyü oluştu. Bu fırsatlar, sonradan yapay zekâya uygun problem aramak yerine, doğrudan gerçek iş ihtiyaçlarından ve karar alanlarından türetildi. Bu da her fırsatın iş gerekçesini kurmayı kolaylaştırıyor. Şimdi bunları yaratacağı değer, uygulanabilirlik, veri hazırlığı, risk ve yatırım ihtiyacı açısından doğruluyor ve önceliklendiriyoruz. Böylece hızlı sonuç alınabilecek çalışmalarla daha uzun vadeli yatırım gerektiren konuları birbirinden ayırabiliyoruz.
GPU-as-a-Service gibi modellerin hızlı ve kontrollü denemeler yapma imkânı sunmasını önemli bir potansiyel olarak görüyorum; ancak bu alanda henüz doğrudan bir deneyimimiz bulunmuyor. Bununla birlikte, veri güvenliğinin yanında ‘karar güvenliği’ kavramının da giderek daha önemli olacağını düşünüyorum. Yapay zekânın etkilediği bir kararın sahibi kimdir? Karar hangi veri ve varsayımlara dayanmıştır? İnsan kontrolü nerede devreye girmektedir ve karar sonradan izlenebilir midir? Yalnızca modelin güvenliğini değil, modelin etkilediği kararın yönetişimini de tasarlamak zorundayız. Şu anda üzerinde özellikle çalıştığımız konulardan biri bu.”