Paribu, 2020'den bu yana her yıl Türkiye'de kripto varlıklara ilişkin bilinirliği ve algıyı ölçmek; beklenti ve motivasyonları öğrenmek amacıyla gerçekleştirdiği Paribu Kripto Para Bilinirlik ve Algı Araştırması’nın yedinci edisyonunu yayımladı. FutureBright Group iş birliğiyle gerçekleştirilen araştırma kapsamında Temmuz-Ağustos 2026 döneminde Türkiye’yi temsil eden 12 bölgede 18-55 yaş arası 1.999 kişilik bir katılımcı grubunda önceki yıllardan farklı olarak online anket yöntemi uygulandı.
Araştırmanın ilk kez gerçekleştirildiği 2020'de %1 olarak ölçülen kripto işlemi yapanların oranı, bu yıl da yükselmeye devam etti. 2023'te %25, 2025'te %31 olarak kaydedilen oran, 2026'da %37'ye ulaştı. Hiç işlem yapmamış olanların oranının %69'dan %63'e gerilediğini gösteren araştırmada; işlem yapan 10 kişiden 7’sinin (%71) kripto işlemlerini kolay bulduğu, her gün işlem yapanlarda bu oranın %94'e çıktığı görüldü.
Araştırma, kriptoya yönelik güvenin benimseme artışıyla ilişkili olduğunu gösterdi. Kriptoyu güvenilir bir yatırım aracı olarak görenlerin oranı tüm katılımcılarda %42'den %46'ya yükselirken bu oran işlem yapanlarda %76, her gün işlem yapanlarda %91 olarak ölçüldü. İşlem yapmayanlar arasında güvensizliği engel olarak görenlerin oranı ise %47'den %42'ye geriledi.
Portföyde çeşitlilik
Bu yılın araştırma sonuçları portföyde genişleme ve yeniden dengeleme trendine dair ipuçları da içerdi. Kriptoyu tercih eden yatırımcılar arasında 10 kişiden birinin (%10) portföyünde sadece kriptoya yer verdiğini gösteren araştırmaya göre bu grubun ortalama 2,7 yatırım aracı kullandığı, kripto işlemi yapmayan yatırımcılarda bu sayının 1,5 ile sınırlı kaldığı görüldü. Kriptoyu tercih eden yatırımcıların %57'si portföylerinde altına, %32'si dövize, %27'si borsa ve yatırım fonlarına yer verdi.
Öte yandan kripto işlemi yapan yatırımcıların %56'sı son bir yılda kripto yatırımlarını başka bir araca aktardığını belirtti. Aktarımda ilk sırada %26 ile altın yer alırken altını %19 ile hisse senedi ve borsa, %9 ile TL mevduat izledi. Kriptodan başka bir finansal araca geçen katılımcıların yarısına yakını (%47) gerekçe olarak piyasadaki düşüş trendini, belirsizliği ve oynaklığı gösterdi. Aktarım yapanlar içinde 5 kişiden yaklaşık ikisi ise kâr realizasyonu amacıyla kriptodan başka varlığa geçtiğini söyledi. Kripto varlıklarla işlem yapan 5 kişiden üçünün (%60) son bir yıldaki ilk tercihinin kripto olması, kriptonun portföylerin kalıcı araçlarından biri hâline geldiğini işaret eden başka bir veri olarak öne çıktı.
Katılımcıların tamamına yakınının (%99,5) Bitcoin’i bildiğini söylediği Kripto Para Bilinirlik ve Algı Araştırması’nda, kripto para denildiğinde akla ilk Bitcoin’in gelme oranı %25'ten %30'a yükseldi. Böylece Bitcoin, ilk kez “sanal/dijital para” tanımının önüne geçti. Rapor, kripto işlemi yapan her 10 kişiden 7'sinin Bitcoin ile işlem yaptığını ve Bitcoin ile işlem yapanların %59'unun BTC’yi yatırım amacıyla tuttuğunu gösterdi. Yatırım amacıyla tutma oranı Ethereum’da %48, Dogecoin’de %33, Shiba Inu’da %28 olarak kaydedildi. Başka bir deyişle “yatırım amacıyla tutma” davranışı en çok Bitcoin ile özdeşleşti.
Kripto yatırımcısının sepetinin altcoin’lere doğru genişlediği de görüldü. İşlem yapanların %32'si üç veya daha fazla kripto varlıkla işlem yaptığını söyledi. Ethereum’un bilinirliğini tüm katılımcılarda %71, işlem yapanlarda %82 olarak ölçen araştırmaya göre son bir yılda Solana ile işlem yapanların oranı %11'den %18'e, Shiba Inu ile işlem yapanların oranı %11'den %16'ya, USDC ile işlem yapanların oranı ise %6'dan %13'e çıktı. Diğer yandan stabil kripto varlıkların bilinirliği de arttı. USDT’yi bilenlerin oranı %26'dan %31'e, USDC’yi bilenlerin oranı %23'ten %26'ya yükseldi.
Platform ayrımına önem veriliyor
Katılımcıların kripto varlık işlem platformu tercihlerine dair içgörülere de yer verilen araştırmada işlem yapılan platformun yerli ya da yabancı olmasını önemli bulanların oranının %40'tan %50'ye çıktığı görülürken işlem yapanlarda bu oran %69 olarak ölçüldü. Bu ayrımı önemseyen 4 kişiden üçünün (%75) tercihini yerli platformlardan yana kullanması; işlem yapan ve yerli/yabancı platform ayrımını önemseyenlerin %85’inin yerli platform tercih etmesi de dikkat çekti. Geçtiğimiz yıl %44 olarak ölçülen işlemlerde hız ve kolaylık beklentisi, bu yıl %57 olarak kaydedildi. Platformlardan beklentiler sıralamasında ilk sırada yer alan hız ve kolaylık beklentisini %54 ile komisyon ücretlerinin düşük olması ve %53 ile güvenlik sistemlerinin iyi olması izledi.
Kriptoya dair bilgi edinmek için yapılan araştırmalarda platformların ve sosyal medya kanallarının payının %53 ile eşit olduğu görüldü. Sosyal medyayı kullanan 4 kişiden üçünün (%76) tercihi Instagram olurken, %54'ü 𝕏’i tercih ettiğini söyledi.
Her 3 kişiden biri araştırma yaparken yapay zekayı kullandığını gösteren Kripto Para Bilinirlik ve Algı Araştırması; yapay zekanın araştırmanın ötesine geçtiğine ve karar süreçlerine dahil olduğuna ilişkin bulgular da içerdi. Buna göre işlem yapanların yarısından fazlasının (%53) yatırım kararlarında yapay zekayı sıklıkla ya da her zaman kullandığı, her gün işlem yapanlarda bu oranın %87’ye çıktığı görüldü. Dahası, kripto portföyünün bir yapay zeka asistanı tarafından yönetilmesine izin verebileceğini söyleyenlerin oranı tüm katılımcılarda %37, işlem yapanlarda %43 olarak ölçüldü.
